Voordelen van anti-oxidant¹ capsules

Belangrijkste bevindingen

Antioxidantensupplementen met vitamine C, E en bètacaroteen hebben wisselende resultaten laten zien voor diverse gezondheidsuitkomsten. Hoewel sommige studies wijzen op een verminderd risico op coronaire hartziekten bij een dieet met vitamine C en E, en bij suppletie met vitamine E, geven andere studies aan dat er geen significant voordeel is voor het voorkomen van leeftijdsgebonden maculadegeneratie (LMD) of colorectale adenomen [1] [2] [3].

Onderzoeken met een hoog risico op vertekening hebben aangetoond dat antioxidantensupplementen, waaronder bètacaroteen, vitamine A en vitamine E, de mortaliteit kunnen verhogen [4] [5].

Specifieke plantaardige antioxidanten zoals druivenpitextract, citrusbioflavonoïden en bosbessenextract tonen potentiële voordelen bij de bescherming van de huid tegen fotoveroudering en de verbetering van respectievelijk stemming en cognitieve functie, via antioxiderende, ontstekingsremmende en neuromodulerende mechanismen [6] [7].

Inleiding

Antioxidantensupplementen worden veel gebruikt als aanvulling op de voedingsinname en kunnen potentiële gezondheidsvoordelen bieden door oxidatieve stress tegen te gaan. Dit rapport geeft een overzicht van de beschikbare bewijzen betreffende de gezondheidsvoordelen van een antioxidantensupplement dat vitamine C, vitamine E, bètacaroteen, biotine, selenium, Vaccinium myrtillus (bosbes), citrusbioflavonoïden, Viola tricolor, druivenpitextract en pijnboomschorsextract bevat. De nadruk ligt op de werkzaamheid en veiligheid van deze ingrediënten, gebaseerd op medische literatuur.

Hoofdtekst

Systematische overzichten en meta-analyses over veelvoorkomende antioxidanten

Een meta-analyse van 15 cohortstudies met 374.488 deelnemers toonde aan dat een verhoogde voedingsinname van vitamine C en E geassocieerd was met een lager risico op coronaire hartziekten (CHD), met een gecombineerd relatief risico van 0,84 (95% BI, 0,73-0,95) voor vitamine C en 0,76 (95% BI, 0,63-0,89) voor vitamine E bij vergelijking van het bovenste derde deel met het onderste derde deel van de basislijn inname. Vitamine C-suppletie toonde echter geen significante associatie met het CHD-risico [1].

Een andere meta-analyse van 68 gerandomiseerde onderzoeken met 232.606 deelnemers gaf aan dat antioxidantensupplementen, met name bètacaroteen, vitamine A en vitamine E, de mortaliteit kunnen verhogen in onderzoeken met een laag risico op vertekening (RR, 1,05; 95% BI, 1,02-1,08). Vitamine C en selenium toonden geen significant effect op de mortaliteit [4]. Op vergelijkbare wijze concludeerde een systematisch overzicht van 67 gerandomiseerde onderzoeken met 232.550 deelnemers dat vitamine A, bètacaroteen en vitamine E de mortaliteit kunnen verhogen, terwijl vitamine C en selenium geen significant nadelig effect hadden [5].

Een Cochrane-overzicht van vijf RCT's met 76.756 personen toonde aan dat vitamine E, bètacaroteen en vitamine C-supplementen de ontwikkeling van leeftijdsgebonden maculadegeneratie (LMD) niet voorkwamen. Zo lieten vitamine E-supplementen een risicoverhouding van 0,97 (95% BI 0,90 tot 1,06) zien voor elke vorm van LMD, en bètacaroteensupplementen een risicoverhouding van 1,00 (95% BI 0,88 tot 1,14) voor elke vorm van LMD. Bètacaroteen werd ook geassocieerd met een verhoogd risico op longkanker bij rokers [2].

Specifieke antioxidanten en hun potentiële voordelen

Vitamine C, druivenpitextract en citrusbioflavonoïden hebben aangetoond dat ze de schadelijke effecten van overmatige blootstelling aan de zon kunnen verminderen, waardoor de huid wordt beschermd tegen fotoveroudering via antioxiderende, ontstekingsremmende en immunomodulerende mechanismen [6].

Een gerandomiseerde, dubbelblinde, placebo-gecontroleerde pilot klinische studie met 33 gezonde volwassenen (25-55 jaar) toonde aan dat bosbessenextract de stemmingsparameters significant verbeterde, waaronder verminderde spanning, depressie en verwarringsscores (p < 0,05) in vergelijking met placebo. In vitro assays toonden ook aan dat bosbessenextract krachtige antioxiderende, neuromodulerende en neuroprotectieve eigenschappen heeft [7].

Hoewel de verstrekte literatuur vitamine C, E, bètacaroteen, selenium, bosbes, citrusbioflavonoïden en druivenpitextract bespreekt, is er in de verstrekte artikelen geen specifieke informatie te vinden over de gezondheidsvoordelen van biotine, Viola tricolor of pijnboomschorsextract in de context van een antioxidantensupplement.

Conclusie

De gezondheidsvoordelen van antioxidantensupplementen met ingrediënten zoals vitamine C, vitamine E en bètacaroteen zijn complex en variëren afhankelijk van de specifieke gezondheidsuitkomst en het onderzoeksontwerp. Hoewel de voedingsinname van sommige antioxidanten geassocieerd kan worden met verminderde risico's op aandoeningen zoals coronaire hartziekten, heeft suppletie met bepaalde antioxidantvitamines (A, E en bètacaroteen) geen consistente voordelen laten zien bij het voorkomen van ziekten zoals leeftijdsgebonden maculadegeneratie en kan het zelfs de mortaliteit in sommige populaties verhogen. Plantaardige antioxidanten zoals druivenpitextract, citrusbioflavonoïden en bosbessenextract zijn veelbelovend op gebieden zoals huidbescherming tegen fotoveroudering en stemmingsverbetering. Het is belangrijk op te merken dat informatie over biotine, Viola tricolor en pijnboomschorsextract niet beschikbaar was in de verstrekte literatuur. Elke voedingssuppletie dient te geschieden onder begeleiding van zorgprofessionals om de veiligheid en geschiktheid te waarborgen [8].

Referenties:

1) Z Ye et al. Antioxidant vitamins intake and the risk of coronary heart disease: meta-analysis of cohort studies. European journal of cardiovascular prevention and rehabilitation : official journal of the European Society of Cardiology, Working Groups on Epidemiology & Prevention and Cardiac Rehabilitation and Exercise Physiology (2008). https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18277182/

2) JR Evans et al. Antioxidant vitamin and mineral supplements for preventing age-related macular degeneration. The Cochrane database of systematic reviews (2017). https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28756617/

3) G Bjelakovic et al. Meta-analysis: antioxidant supplements for primary and secondary prevention of colorectal adenoma. Alimentary pharmacology & therapeutics (2006). https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16842454/

4) G Bjelakovic et al. Mortality in randomized trials of antioxidant supplements for primary and secondary prevention: systematic review and meta-analysis. JAMA (2007). https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17327526/

5) G Bjelakovic et al. Antioxidant supplements for prevention of mortality in healthy participants and patients with various diseases. The Cochrane database of systematic reviews (2008). https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18425980/

6) Brett J. West et al. Vitamin C, Grape Seed Extract and Citrus Bioflavonoids Protect the Skin against Photoaging: A Review. Journal of Biosciences and Medicines (2020). https://doi.org/10.4236/jbm.2020.812012/

7) M Kara et al. In vitro mechanistic studies and potential health benefits of a standardized bilberry extract in low mood and cognitive enhancement. Frontiers in nutrition (2025). https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40823035/

8) Vanja Todorović et al. Dietary interventions through supplementation with antioxidant compounds. Arhiv za farmaciju (2023). https://doi.org/10.5937/arhfarm73-45141/